مدیریت پایدار کمّی و کیفی سیلاب در محیط زیست شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

2 دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

چکیده

سیلاب‌های شهری از مهمترین بحران‌های رو به رشد و ازجمله دغدغه‌های مدیران شهری در سراسر جهان محسوب می شوند. رشد شهرنشینی منجر به افزایش نفوذناپذیری زمین در حوضه‌های آبریز شده و با تغییر چرخه هیدرولوژی، ضمن افزایش رواناب ناشی از بارش و ایجاد سیل شهری، آلوده سازی منابع آب سطحی و کاهش تغذیه آب‌های زیرزمینی را نیز سبب می شود. زهکشی پایدار شهری، یک رویکرد منعطف و دارای منافع متعدد است، به طوریکه ضمن کنترل رواناب در منشأ و کاهش حجم و دبی اوج سیلاب و تأخیر در وقوع آن، مسائل مربوط به کیفیت آب، حفاظت محیط‌ زیست، زیباسازی محیط شهری و مواردی از این قبیل را نیز مورد توجه قرار می دهد. این مقاله پس از بررسی اجمالی علل وقوع سیلاب شهری و پیامدهای آن، مروری بر سابقه تحقیقات صورت گرفته در این زمینه پرداخته و به بحث راجع به معیارهای زهکشی پایدار می پردازد و در نهایت، نحوه اعمال راهکارهای زهکشی پایدار را در فضای ساخت و ساز شده شهری مورد بررسی قرار داده و تأثیر به کارگیری یک نوع از این راهکارها را بر کمیت و کیفیت رواناب در منطقه 10 شهرداری تهران مورد بحث قرار میدهد. نتایج از کاهش 38/52 درصدی دبی اوج رواناب و کاهش 16/27 درصدی میزان آلاینده در رواناب شهری حکایت دارد. بنابراین لازم است تا با اعمال روش‌های غیر متمرکز زهکشی پایدار در مناطق شهری و نیز حوضه غیر شهری بالادست آن، در کنار سیستم متمرکز و معمول جمع آوری آبهای سطحی، به پیشگیری مؤثر و مقابله با وقوع سیلاب شهری بپردازیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات