ارزیابی تغییرات فصلی غلظت فلزات سنگین در رسوبات رودخانه گرگانرود و منشا آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

2 کارشناس اداره کل محیط زیست استان گلستان

چکیده

گرگان رود یکی از رود های مهم در بخش شرقی دریای خزر بوده که از اهمیت شیلاتی زیادی بر خوردار می باشد. هدف از این تحقیق بررسی غلظت فلزات سنگین (,Zn ,Cu ,Pb Cr,As) در رسوبات رود خانه گرگان رود است. برای این منظور 10 ایستگاه نمونه برداری در طول رودخانه گرگان رود (از بالا دست تا مصب)در زمستان و تابستان انتخاب و نمونه برداری رسوب انجام شد. برای تعیین غلظت فلزات سنگین از روش(ICP-MS) استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد بیشترین و کمترین غلظت فلزات سنگین به ترتیب 5/106-4/51، 5/30-5/6، 8/20-0/9 ،71/14-15/6،33/78-67/26میکروگرم بر گرم برای روی، مس، سرب، آرسنیک و کروم در فصل زمستان و همچنین بیشترین و کمترین مقادیر فلزات سنگین درتابستان به ترتیب 8/96-1/56، 1/29-8/12، 8/18-5/12 ، 33/5-13/13 و 67/72-43 میکروگرم بر گرم برای روی، مس، سرب، آرسنیک و کروم می باشد. محاسبه شاخص های مولر(Igeo) ،ضریب غنی شدگی(EF)، ضریب آلودگی(Cf)، درجه آلودگی(Cd) و درجه آلودگی اصلاح شده(mCd) و مقایسه مقادیرعناصر نسبت مقدار زمینه عناصر نشان داد که رسوبات رودخانه گرگانرود در دوفصل در محدوده فاقد آلودگی و آلودگی پایین قرار می گیرند. همچنین با محاسبه ضرایب همبستگی، تجزیه و تحلیل آنالیز خوشه ای مشخص می شود که منشا این عناصر فرسایش واحدهای رسوبی موجود در بخش های بالادست رودخانه و برخی فعالیتهای انسان زاد در پایین دست است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات