مدلسازی مکانی دمای سطح زمین و ارتباط آن با کاربری اراضی / پوشش و توزیع جمعیت شهری (مطالعه موردی: شهر تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد

2 استادیار دپارتمان سنجش از دور و gis

3 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

4 دانشجوی دکتری واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

افزایش دمای سطح زمین و شکل‌گیری جزایر حرارتی در کلان‌شهرها به یکی از معضلات زیست محیطی تبدیل شده است که در نتیجه گسترش برنامه‌ریزی نشده این شهرها پدیده آمده است. بنابراین هدف از این مقاله، مدلسازی مکانی دمای سطح زمین و ارتباط آن با کاربری اراضی و پوشش و توزیع جمعیت شهری با ادغام داده‌های حرارتی و انعکاسی سنجش از دور می‌باشد. بدین منظور از داده‌های ماهواره‌ای لندست مربوط به سال 2011 جهت استخراج نقشه های کاربری اراضی/ پوشش و همچنین دمای سطح زمین استفاده گردید. برای طبقه‌بندی تصاویر از الگوریتم بیشترین شباهت و برای محاسبه دمای سطح زمین از الگوریتم‌ Mono-Window استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان دهنده این است که عوامل ایجاد جزریره حرارتی در تهران متفاوت می‌باشد. این تفاوت عمدا ناشی از کاربری اراضی و پوشش گیاهی متفاوت در منطقه می‌باشد. در مناطق شمالی منطقه مورد مطالعه ساختار غیرمتراکم شهری به همراه فضای سبز موجب شده است که این مناطق دمای سطح پایینی را داشته باشند در حالی که مناطق بخش مرکزی شهری که داری تراکم ساختمانی بالا و فضای سبز ضعیف می‌باشد نیز دمای سطح بالا مشاهده می‌شود. بررسی رابطه بین دمای سطح زمین و NDVI نشان می‌دهد که همبستگی بین NDVI و دمای سطح زمین معکوس می‌باشد. در نهایت نتایج به دست آمده از رابطه بین دمای سطح زمین و توزیع جمعیت در مناطق مختلف شهر تهران نشان می‌دهد که مناطق با درجه حرارت بالا در مناطق 4، 5، 15، 2 و 14 که تراکم بالای از جمعیت در آن‌ها وجود دارد ایجاد شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات