بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر ویژگی های خشکسالی حوضۀ آبخیز حبله رود با استفاده از مدل گردش عمومی جو HADCM3 و نمایه های SPI و DI

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه گیلان

2 دانشگاه گیلان

3 دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

چکیده

تغییر اقلیم یکی از مهّمترین چالشهایی است که بخشهای مختلف زندگی انسان را تحت تأثیر قرار میدهد. از مهّمترین پیامدهای تغییر اقلیم تأثیر بر منابع آب و وقوع خشکسالیها است. در این پژوهش اثرات تغییر اقلیم بر وضعیّت خشکسالی حوضۀ آبخیز حبله رود طی سه دهه آینده با استفاده از شاخص خشکسالی دهک (DI) و شاخص بارش استاندارد شده (SPI) ارزیابی شد. داده های روزانه خروجی مدل (GCM) HADCM3، تحت سناریوی A2 در مدل آماری LARS–WG5 ریزمقیاس شده و توانایی این مدل در شبیه سازی اقلیم دوره 2010-1995 سه ایستگاه سینوپتیک فیروزکوه، فیروزکوه - آلودگی و گرمسار حوضۀ آبخیز مورد تأیید قرار گرفت. سپس پارامترهای اقلیمی دمای کمینه، دمای بیشینه، بارش و ساعات آفتابی دورۀ 2040-2011 ایستگاههای مورد مطالعه شبیه سازی شد. نتایج نشان داد میانگین سالانه دمای بیشینه به ترتیب به میزان 47/0، 55/0 و 52/0 و دمای کمینه 56/0، 56/0 و 66/0 درجه سلسیوس افزایش خواهد یافت. نوسانات بارش سالانه اختلاف معنی‌داری با بارش در دورۀ پایه ندارد به طوری که به ترتیب در هر سه ایستگاه بارش در دورۀ آتی 06/0، 06/0- و 04/0 میلی متر تغییر خواهد کرد. با استفاده از داده های بارش، وضعیّت خشکسالی حوضه به کمک دو شاخص خشکسالی ذکر شده در مقیاس سالانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که این دو شاخص همخوانی خوبی با هم دارند. همچنین نتایج بیانگر کاهش وقوع خشکسالی های شدید در بیشتر سالهای سه دهه آینده در اکثر ایستگاه‌ها میباشد. به طور کلّی طی دوره های آتی وضعیّت نرمال افزایش خواهد یافت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات