پهنه‌بندی برخی ویژگی‌های سطحی و عمقی پروفیل خاک با استفاده از تکنیک زمین آمار در بخشی از اراضی دشت قزوین

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم خاک دانشگاه شهرکرد

2 استادیار گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه شهرکرد

3 کارشناس ارشد گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران

چکیده

شناخت و الگوی تغییر‌پذیری مکانی ویژگی‌های خاک سطحی و عمقی خاک به منظور شناخت توانمندی‌های اراضی، اختصاص آن‌ها به بهترین و سودآورترین انواع بهره‌وری، همچنین مدیریت پایدار منابع خاک ضروری می‌باشد. این تحقیق با هدف پهنه‌بندی زمین آماری برخی ویژگی‌های سطحی و عمقی پروفیل خاک در 17000 هکتار از اراضی دشت قزوین انجام شد. بدین منظور الگوی نمونه‌برداری به صورت شبکه‌بندی منظم، با فواصل1300×1300 انتخاب شد. پس از حفر 61 پروفیل، از افق‌های خاک نمونه‌برداری صورت گرفت. ویژگی‌های هدایت الکتریکی عصاره اشباع، pH، رس، سیلت و شن به صورت میانگین‌گیری وزنی در دو عمق 30-0 و 100-0 سانتی‌متری اندازه‌گیری شد. در دو عمق پروفیل‌های خاک، هدایت اکتریکی و pH به ترتیب دارای بیشترین وکمترین ضریب تغییرات به دست آمد. تغییر پذیری مکانی ویژگی‌های فوق با استفاده از تغییرنما و نسبت واریانس اثر قطعه‌ای به واریانس حد آستانه مورد بررسی قرار گرفت و برای تهیه نقشه‌های ویژگی‌ها از تخمین‌گر کریجینگ موجود در نرم افزار ArcGIS 10 استفاده شد. نتایج نشان داد بهترین مدل برای خصوصیات pH و سیلت در هر دو عمق نمائی و برای هدایت الکتریکی عصاره اشباع، رس و سیلت گوسی می‌باشد. کلاس وابستگی مکانی نیز برای خصوصیات مطالعه شده متوسط تا قوی می‌باشد، دامنه وابستگی مکانی برای همه خصوصیات بیشتر از 1430 متر به دست آمد. نقشه‌های حاصل از کریجینگ نشان داد که دامنه پراکنش مقادیر ویژگی‌های خاک در منطقه زیاد می‌باشد؛ که دلیل این تغییرات گسترده را می‌توان به وسعت زیاد منطقه، واحد‌های فیزیوگرافی مختلف و شرایط مدیریتی نسبت داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات