امکان‌سنجی به‌کارگیری سنجه‌های بوم‌شناسی سیمای سرزمین در مدل تخریب محیط‌زیست؛ گامی در جهت عینی‌تر سازی این مدل: (مطالعه موردی: شهرستان طرقبه- شاندیز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استادیار موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور

چکیده

زمینه و هدف: مدل تخریب، یک مدل بومی ارزیابی اثرات توسعه بوده که قادر به تحلیل کمی آثار فعالیت‌های انسانی است. اما از مشکلات عمده آن این است که در گام اول اجرا، تکیه بر قضاوت‌های کارشناسی داشته و نیازمند کار گسترده میدانی است که این امر ضرورت به-کارگیری شاخص‌های کمی و عینی در آن را آشکار می‌کند. لذا هدف از این پژوهش استفاده از شاخص‌های کمی سیمای سرزمین در گام اول این مدل می‌باشد.
روش بررسی: از میان انبوه سنجه‌های سیمای سرزمین، سنجه تعداد لکه به دلیل ارتباط معنی‌دار با مفهوم تخریب انتخاب گردید. نخست همبستگی این سنجه با شدت‌های تخریب در هر یگان کاری تعیین و سپس اثر مقیاس مطالعه که بر اعداد سنجه‌های سیمای سرزمین بسیار تأثیر دارد بررسی و در نهایت پس از تأیید این ارتباط پیشنهاداتی جهت به‌کارگیری این سنجه در گام اول مدل تخریب ارائه شد.
یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان از ضریب همبستگی بالای این سنجه با شدت‌ تخریب در تمام کاربری داشته به طوری که حتی با تغییر مقیاس شبکه‌های کاری نیز این همبستگی همچنان وجود داشت.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج و تأیید این همبستگی می‌توان این سنجه را در برآورد شدت تخریب در واحدهای کاری، به‌کار گرفت که پیشنهاداتی برای چگونگی این امر در بخش آخر آورده شده؛ به این ترتیب گامی دیگر در جهت عینی‌تر سازی این مدل بومی برداشته شده و از یک سو اعمال نظرات کارشناسی و سلیقه‌ای حذف و از سوی دیگر ضرورت کار سنگین میدانی تا حد زیادی بر طرف می‌شود

کلیدواژه‌ها

موضوعات