بررسی زیست‌محیطی پارک‌های ملی ایران و ارائه یک الگوی متناسب برای مدیریت آن‌ها (موردی: پارک ملی گلستان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس اداره محیط زیست شهرستان بوئین زهرا

2 تنوع زیستی پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

تخریب مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌ویژه پارک‌های ملی می‌بایست از جنبه‌های گوناگون بررسی شود؛ بنابراین در این مقاله به بررسی موضوع یادشده از دیدگاه زیست‌محیطی و قوانین و مقررات مبادرت شده است. در این راستا ارزیابی اقدامات مخرب و پاسخ‌های قانونی مربوط که در قوانین و مقررات ایران پیش‌بینی‌شده، همراه با چگونگی اثربخش بودن یا نبودن آن‌ها در راستای جلوگیری از تخریب و جرائم زیست‌محیطی مربوط به از بین بردن پارک‌های ملی از مواردی است که مطرح شده.. بدیهی است برای رسیدن به اهداف یادشده، شناخت پارک‌های ملی ازلحاظ زیست‌محیطی و چگونگی پیدایش آن‌ها ضروری خواهد بود و پارک ملی تنها در صورت داشتن یک مدیریت مطلوب می‌تواند ارزش‌های اکولوژیکی، فرهنگی و معنوی خود را حفظ نماید. یک مدیر خوب نیز در صورتی می‌تواند به مدیریت بهینه برای اداره پارک‌های ملی دست یابد که علاوه بر داشتن ابزارهای اجرایی لازم چارچوب قانونی متناسبی برای حفظ و نگهداری آن داشته باشد. به این منظور مقاله حاضر با بهره‌گیری از مطالعات میدانی، تعیین نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها به شیوه SWOT به ارائه استراتژی‌ها و راهکارهایی در جهت مدیریت و توسعه پایدار در پارک ملی گلستان پرداخته است. نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان می‌دهد منطقه مذکور دارای قابلیت‌های فراوان درزمینهٔ زیست‌محیطی است که نیازمند توجه و برنامه‌ریزی مناسب می باشد. درهرحال برای ارتقاء مدیریت بهینه و نگهداری پارک‌های ملی ایجاد قوانین کارآمدتر و همگام با قوانین جهانی و آشنایی مردم باارزش‌های پارک ملی امری ضروری به نظر می‌رسد که همت و تلاش تمامی اقشار جامعه را طلب می‌نماید.

کلیدواژه‌ها