معرفی مدل DPSIR و قابلیت کاربرد آن در تصمیم گیری های محیط زیستی

نوع مقاله: سایر موارد

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، معرفی روش DPSIR و بررسی کاربرد آن در محیط‌زیست و تصمیم‌گیری‌های این حوزه و لزوم استفاده از این روش برای حل مشکلات محیط‌زیستی است. از آن‌جایی که در دهه‌های اخیر، مشکلات محیط‌زیستی که بیشتر بر اساس جنبه‌های اقتصادی فعالیت‌های انسانی بوده است، محققان و تصمیم گیران با چالش مواجه شده‌اند. این مشکلات در مقیاس‌ها‌ی متفاوتی از تغییر اقلیم جهانی تا تأثیرات فعالیت‌های انسانی بر سیستم‌های اکولوژیکی جای گرفته‌اند. در حال حاضر، به دلیل اهمیت این مشکلات نیاز به استفاده از روش‌های انعطاف‌پذیر برای مقابله کارآمد با مشکلات محیط‌زیستی بیش‌ازپیش احساس می‌شود؛ روش‌هایی که هم فاکتورهای اقتصادی و اجتماعی و هم فاکتورهای محیط‌زیستی را در نظر بگیرند. با توجه به هدف این مطالعه، روش پژوهش، مروری بر مقالات و بافته‌های قبلی درباره کاربرد مدل DPSIR و منافع و معایب آن در تصمیم‌گیری های محیط زیست بود. چارچوب DPSIR یا مدل(نیروی محرکه- فشار- وضعیت- تاثیر- پاسخ) ابزاری است که از طریق تعیین روابط میان فعالیت‌های انسانی و محیط‌زیست به توصیف مشکلات محیط‌زیستی می‌پردازد. این چارچوب زمینه‌ای را فراهم می‌کند تا انواع شاخص‌های متفاوت با یکدیگر ترکیب شوند و نه‌تنها تأثیرات محیط‌زیستی بلکه، تأثیرات اقتصادی- اجتماعی ناشی از تغییرات در وضعیت اکوسیستم‌ها را نیز در نظر می‌گیرد. نتایج این مطالعه نشان داد که مدل DPSIR می‌تواند اطلاعات متنوع درباره سیستم‌محیط‌زیستی را طبقه‌بندی و ساده‌سازی کند تا این اطلاعات برای پاسخ‌های احتمالی در اختیار سیاست‌گذاران قرار گیرند و به همین دلیل این روش در دهه‌های اخیر با سرعت فزاینده‌ای توسط محققان و سیاست‌گذاران در حال استفاده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات