اثرات تغییرات ساختاری و رشد اقتصادی بر انتشار دی‌اکسید کربن در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

عوامل مختلفی باعث افزایش بعضی از آلایند‌های خطرناک از قبیل دی‌اکسید کربن در محیط می‌شوند. بررسی عوامل موثر بر افزایش آلاینده‌های مذکور می‌تواند در برنامه‌ریزی برای کنترل و مدیریت آلاینده‌ها موثر واقع شود. بنابراین مطالعه حاضر درصدد است، تأثیر میزان رشد زیر بخش‌های اقتصادی کشور، رشد اقتصادی، مصرف انرژی، رشد شهرنشینی، درجه باز بودن تجارت و توسعه مالی را بر میزان انتشار گاز دی‌اکسید کربن موردبررسی قرار دهد. مدل آلودگی زیست‌محیطی با استفاده از رهیافت خودتوضیح با وقفه‌های گسترده (ARDL) و الگوی تصحیح خطا (ECM) در ایران طی دوره زمانی 2017-1985 تخمین و ضمن بررسی رابطه بلندمدت بین متغیرهای الگو، پویایی‌های کوتاه‌مدت الگو و سرعت تعدیل عدم تعادل کوتاه‌مدت به بلندمدت برآورد شده است. نتایج حاصل از الگوی بلندمدت نشان داد، رشد شهرنشینی با مقدار 527/0 درصد دارای بیشترین تأثیر مثبت و درجه بازبودن تجارت با مقدار 125/0 درصد، کمترین تاثیر منفی را بر انتشار دی‌اکسید کربن داشته است. همچنین نتایج نشان‌دهنده تأثیر منفی رشد اقتصادی بر مقدار انتشار دی‌اکسید کربن در بلندمدت می-باشد. از دیگر نتایج تحقیق ضریب تصحیح خطای مدل نشان داد، در هر دوره حدود 14 درصد از عدم تعادل‌های بی‌ثباتی میزان انتشار دی‌اکسید کربن برطرف می‌شود و حدود هفت دوره لازم است تا خطای تعادل کوتاه‌مدت تعدیل و مدل به تعادل بلندمدت بازگردد. از دیگر نتایج تحقیق وجود رابطه مثبت بین رشد زیربخش‌های اقتصادی کشور با انتشار دی-اکسیدکربن در کوتاه‌مدت و بلندمدت بوده است که باعث افزایش این آلاینده خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات