بررسی توزیع مکانی شاخص کیفیت آب مبتنی بر استانداردهای سازمان بهداشت جهانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: آب‌های زیرزمینی فیروزآباد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران

چکیده

امروزه استفاده بیش از حد از منابع آب زیرزمینی و عدم‌توجه به سلامت این منابع منجر به بروز مشکلاتی برای سلامت انسان‌ها شده است. با توجه به اهمیت موضوع، در پژوهش حاضر، ارزیابی شاخص کیفیت آب‌های زیرزمینی فیروزآباد براساس استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی صورت گرفت. به این منظور، ابتدا 144 نمونه آب از چاه‌های منطقه جمع‌آوری شد. سپس مقادیر هر یک از پارامترها: pH، سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، کلرید، سولفات، کدورت و سختی کل در آزمایشگاه اندازه‌گیری شده، اقدام به درون‌یابی مقادیر شد. سرانجام، براساس استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS، شاخص کیفیت آب زیرزمینی منطقه مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس یافته‌ها، مقادیر چهار پارامتر کلسیم، کلرید، کدورت و سختی کل در بخش‌هایی از منطقه بیش از حد مجاز است؛ این در حالی است که مقادیر دیگر پارامترها بر استانداردهای سازمان بهداشت جهانی منطبق بود. شاخص کیفیت آب منطقه نیز منطبق بر محدوده‌های مجاز جهانی (65/64-9/20) بدست آمد. همچنین، آب‌های با کیفیت عالی 57/53 درصد از سطح منطقه مورد مطالعه را پوشش می‌دهد. اگرچه، آب‌های منطقه از کیفیت خوب تا عالی برای شرب برخوردار است، اما بالا بودن مقادیر برخی از پارامترها لزوم اتخاذ تمهیداتی جهت کاهش مقادیر آن‌ها را گوشزد می‌نماید. به‌علاوه، مطالعه حاضر نمونه‌ای موفق از تلفیق شاخص کیفیت آب و سیستم اطلاعات جغرافیایی در ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی است. این رویکرد به عنوان روشی مناسب در این زمینه، می‌تواند مدیران و برنامه‌ریزان را در اتخاذ خط‌مشی مناسب جهت مدیریت مؤثر منابع آب‌های زیرزمینی یاری رساند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات