بررسی و تحلیل وضعیت تولید و مدیریت پسماندهای پزشکی در استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی قائمشهر

2 دانشگاه آزاد اسلامی شاهرود

3 اداره آزمایشگاه‌ها، معاونت امور محیط زیست انسانی، اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان، گرگان، ایران

4 اداره نظارت و پایش، معاونت امور محیط زیست انسانی، اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان، گرگان، ایران

چکیده

موضوع پسماندهای پزشکی یا بیمارستانی یکی از چالش‌های مهم جامعه است که مدیریت نادرست آن‌ها پیامدهای ناگواری بر محیط زیست و سلامت انسان دارد. این پژوهش به بررسی وضعیت فعلی پسماندهای بخش پزشکی در استان گلستان می‌پردازد و از نوع تحلیلی توصیفی است. افزون بر گردآوری داده‌های موجود و بازدیدهای میدانی برای بررسی شیوه مدیریت پسماندها، از پرسش‌نامه مصوب سازمان حفاظت محیط زیست نیز برای انجام خوداظهاری در پایش بیمارستانی استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد در 25 بیمارستان استان با 2247 تخت فعال، به ترتیب روزانه 3574 و 2252 کیلوگرم پسماند عادی و ویژه (عفونی، تیز و برنده، اعضاء و اندام‌های قطع شده و دارویی و شیمیایی) تولید می‌شود. به این ترتیب، تولید پسماند به ازای هر تخت فعال، روزانه 59/2 کیلوگرم است (به ترتیب 1 و 59/1 کیلوگرم پسماند ویژه و عادی). برای بی‌خطرسازی پسماندهای ویژه، به ترتیب 44 و 52 درصد کل بیمارستان‌ها برون‌سپاری را انجام داده و نداده‌اند و وضعیت بی‌خطرسازی در 88 درصد کل بیمارستان‌ها، فعال است. روش‌های بی‌خطرسازی شامل بخار، گرمای خشک و شیمیایی است که در بیشتر بیمارستان‌ها به روش بخار انجام می‌شود. خوداظهاری در پایش تنها از سوی 16 بیمارستان انجام شده است. در مجموع می‌توان گفت وضعیت مدیریت پسماندهای پزشکی در استان گلستان در حد متوسط است و با شرایط مطلوب فاصله دارد. با توجه به تغییر شرایط محیطی در سال‌های آینده در کشور، مدیریت این گونه پسماندها باید جدی‌تر باشد و برنامه‌های عملیاتی برای بهینه‌سازی مدیریت این گونه پسماندها طراحی و اجرا گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات